ITSAS ERITETXEA Astondoko errepidea z.g.
GORLIZ

Arkitektoa: M. Camiña. 1914
Handitzeak eta berritzeak: E. Amann arkitektoa

Mendearen hasierako Bizkaiko arkitekturaz hitz egitean, nahitaez aipatu beharra dago Gorlizko Itsas Eritetxea. Garai hartan Foru Aldundiaren arkitektoa zen Mario Camiñak utzi digun lanik onena da.

Eraikin honetan, arkitektoak ezin hobeto uztartu zituen hainbat alderdi tekniko: batetik, hormigoi armatua erabili zuen, garai hartan berri-berria zen material bat alegia, eta, bestetik, sare antzeko egitura ordenatu bat definitu zuen. Horrela, erabakitasunez abiatu zen arkitektura modernoak berezko izango zituen kontzeptuetan barrena. Kanpoaldean irudi nolabait eklektikoa badu ere, eraikinak ez du murru eusleek ematen duten itxura astun hori. Arintasuna nabaria da barrualdean eta, bereziki, kanpoaldean. Izan ere, argi handiak ditu hutsarte eta leihoetan. Itsasorantzako terraza jarraiak ere garrantzi handiko berrikuntza izan ziren. Hori guztia dela eta, Gorlizkoa bainuetxe-eraikinen eredu paregabetzat hartzen da eta dagokion balioa aintzatesten diote guztiek nazioarteko arkitekturan.

Berritze-lan ugari egin izan dira eritetxea beharrizan berrietara egokitzeko. Haien artean, aipatzekoak dira Emiliano Amannek egindakoak, pabilioi independienteak, lursaila eta parkea itxuratzen amaitu baitzuten. Geroago, berritze-lan gehiago egin dira, baina, tamalez, ez dute behar adinako sentiberatasunik erakutsi. Egileak ez dira konturatu eraikin bat berregokitzeko ez dela derrigorrezkoa nonnahi hodiak jartzea eta antzeko burugabekeriak egitea.